Dampdrukdeficiëntie (VPD) is uitgegroeid tot een van de meest besproken parameters in moderne kas- en binnenkweekomstandigheden. Het biedt telers een nauwkeurigere manier om te begrijpen hoe planten met hun omgeving omgaan. Specifiek hoe temperatuur en vochtigheid, naast de bladtemperatuur, de transpiratie aansturen. Hoewel het vaak wordt besproken in de context van klimaatbeheersing, heeft VPD ook een directe impact op wortelzonebeheer, vooral bij het gebruik van substraten met hoge precisie, zoals steenwol. In dit artikel zullen we de technische fundamenten van VPD verkennen, hoe het de plantfysiologie beïnvloedt, en wat het belangrijkste is, hoe telers VPD-beheer kunnen afstemmen op irrigatiestrategieën in steenwol om optimale groei en consistentie te bereiken.
Dampdruktekort is het verschil tussen de hoeveelheid vocht in de lucht en de maximale hoeveelheid vocht die de lucht bij een gegeven temperatuur kan vasthouden. In praktische termen geeft VPD aan hoe sterk de lucht waterdamp uit de bladeren van planten trekt.
Bij een lage dampdruktekort is de lucht vochtig. Daarom transpireren planten minder. Daarom is er een risico op verminderde nutriëntenopname, zachte groei en een hogere ziektedruk.
Bij een hoge dampdruktekort (droge lucht) transpireren planten meer, wat betekent dat het risico nu ligt op waterstress, calciumdeficiëntie en verwelking.
De sleutel voor telers is om VPD te behouden in een optimaal bereik waarin transpiratie een gezonde nutriëntenstroom ondersteunt zonder overmatige stress te veroorzaken.
Steenwol biedt telers een nauwkeurige controle over watergehalte (WC), elektrische geleidbaarheid (EC) en pH.
Echter, de feitelijke watervraag van de plant naar water en voedingsstoffen wordt sterk beïnvloed door VPD:
Hoge VPD + Steenwol → Planten vragen meer water. De irrigatiestrategie moet de frequentie verhogen om snelle uitdroging en een te hoge EC-ophoping te voorkomen.
Lage VPD + Steenwol → Planten nemen minder water op. Overbewatering kan leiden tot zuurstoftekort in de wortelzone en tot zwakke groei.
Met andere woorden biedt steenwol precisie, maar alleen als de irrigatie aansluit bij de vraag van de plant, wat betekent dat VPD de beste leidraad voor de teler wordt.
1. Irrigatie afstemmen op VPD-omstandigheden
Hoge VPD-dagen: Verhoog de irrigatiefrequentie met kleinere pulsen om de wortelzone-stabiliteit te behouden. Houd EC nauwlettend in de gaten om zoutophoping te voorkomen.
Lage VPD-dagen: Beperk irrigatie-activiteiten en laat langere droogtijden toe, waardoor oversaturatie in steenwol wordt voorkomen.
2. Gebruik VPD voor gewassturing
Vegetatieve fase: Een iets lagere VPD (meer vochtige lucht) stimuleert blad- en wortelontwikkeling.
Generatieve fase: Een iets hogere VPD (drogere lucht) stimuleert transpiratie, nutriëntenstroom en bloemontwikkeling.
Einde van de productie: Een hogere VPD (drogere lucht) strategie kan worden toegepast om het risico op pathogenvorming in de bloem te verminderen en tegelijkertijd de productie van secundaire metabolieten te verhogen.
3. Houd zowel bovengrondse als ondergrondse data bij
Combineer klimatsensoren (temperatuur, vochtigheid → VPD) met CARA MET wortelzone-sensoren (WC, EC, pH in steenwol). Deze integratie zorgt ervoor dat irrigatiebeslissingen gebaseerd zijn op de werkelijke vraag van de plant.
Voor cannabis zorgt het hanteren van een iets hogere VPD tijdens de bloei voor een sterkere transpiratie en verhoogt de knopdichtheid, mits de irrigatie in steenwol zorgvuldig wordt beheerd om plotselinge EC-pieken te voorkomen.
Op een dag met hoge VPD kunnen tomatenplanten in steenwol snel transpireren en tekenen van calciumtekort vertonen als de irrigatie achterblijft. Het aanpassen van de irrigatiefrequentie zou zorgen voor een constante toevoer van voedingsstoffen.
Het begrijpen en toepassen van VPD is niet langer optioneel; het is essentieel voor precisieboeren. Door VPD-management te koppelen aan irrigatiestrategieën op steenwol, kunnen telers een betere gewasconsistentie, hogere kwaliteit en een duurzamer gebruik van water en voedingsstoffen bereiken. VPD vertelt je wat de plant nodig heeft; steenwol geeft je de controle om het te leveren.
Bij Cultiwool zijn we toegewijd aan telers te ondersteunen met niet alleen hoogwaardig steenwol maar ook met de kennis en begeleiding om er het maximale uit te halen. Als je twijfelt over je huidige opstelling of als je je irrigatiestrategie, substraatkeuze of gewassturing wilt verbeteren, neem contact op met ons technische team; we staan klaar om te helpen!
In de professionele kasteelt voeren telers vaak naast elkaar uitgevoerde proeven uit om te beoordelen welk substraat het beste hun gewas en teeltstrategie ondersteunt. Een goed ontworpen proef verbetert de besluitvorming en helpt bij het identificeren van de meest efficiënte en betrouwbare oplossing voor een constante productie.
.webp)
Er zijn veel factoren die de keuze voor het substraat beïnvloeden, waaronder de gewassoorten en de teeltstadia. Net zoals bodemmengsels verrijkt en aangepast kunnen worden, zijn steenwolproducten op maat gemaakt voor de teelt van een specifieke gewasvariëteit. Steenwol kan op zodanige wijze worden vervaardigd dat de dichtheid en oriëntatie van de gesmolten rotsvezels de vochtvasthoudend vermogen, de luchtgevulde porositeit en de vochtgradiënt binnen de blokken bepalen.
![differencebetweensquareandroundpropagationplugs-cultiwool[1]](https://www.cultiwool-horticulture.com/cache/3bb4e0ff4631b4d9ce9b39a8e8ea1cc6/differencebetweensquareandroundpropagationplugs-cultiwool[1].webp)
Van jongs af aan werd ons geleerd niet te proberen een vierkant in een cirkel te passen. Kinderactiviteiten die verschillende vormen gebruikten, benadrukten dit des te meer, omdat voorwerpen met een specifieke vorm alleen in hetzelfde gevormde gat pasten. En zo ontstaat een van de meest voorkomende vragen over steenwol die we krijgen. Waarom gebruiken mensen een vierkante propagatieplug (AO) terwijl het gat in het blok rond is? Welnu, er zijn een paar verschillende redenen waarom iemand ervoor zou kunnen kiezen om ofwel een vierkante Cultiwool-plug (AO) te gebruiken, of een ronde Cultiwool-plug (d.w.z. macroplug). Dit artikel zal deze redenen nader toelichten.